U dzieci nie można przeprowadzić zaawansowanych zabiegów korygujących krótkowzroczność, rozwiązaniem może być zastosowanie metody ortokorekcji korygującej wadę wzroku podczas snu.

Ortokorekcja jest jedną z najskuteczniejszych metod spowalniania lub hamowania postępu krótkowzroczności u dzieci. Pozwala w ciągu dnia widzieć prawidłowo, bez konieczności noszenia okularów czy soczewek. Należy jedynie założyć specjalne soczewki orto-K przed pójściem spać. W trakcie snu soczewki modelują rogówkę i nadają jej kształt gwarantujący dobrą jakość widzenia. Dzięki czemu w ciągu dnia nie trzeba już zakładać okularów ani tradycyjnych soczewek kontaktowych. Przespanie nocy w ortosoczewkach gwarantuje kilkanaście godzin prawidłowego widzenia.

Wywiad z Piotrem Toczołowskim z Centrum Okulistycznego Nowy Wzrok, Specjalistą Optometrii Klinicznej

Dlaczego w przypadku dzieci szczególnie warto rozważyć ortokorekcję?

Najważniejszą zaletą ortosoczewek jest hamowanie rozwoju krótkowzroczności u dzieci. Ponadto ortokorekcja bardzo ułatwia życie dziecka. Może ono cieszyć się dniem dobrze widząc, a okulary czy soczewki kontaktowe nie przeszkadzają w codziennej aktywności. Szczególnie istotne jest to w lecie kiedy często jesteśmy nad wodą i kąpiemy się w morzu czy jeziorze i dobre widzenie jest niezbędne. Niestety w miękkich soczewkach kontaktowych nie można pływać ze względu na możliwe powikłania. Plusem stosowania ortokorekcji jest także to, że rodzice maja stałą kontrolę nad przebiegiem korekcji u dziecka. Wieczorem mogą sprawdzić czy soczewki są prawidłowo założone, a w przypadku okularów taka „kontrola” nie zawsze jest możliwa. Wiele dzieci tylko wychodzi w okularach z domu, a w szkole czy na boisku okulary leżą w teczce. Niestety nie noszenie okularów u osób z wadą nie wpływa dobrze na układ wzrokowy, który na skutek braku odpowiedniej korekcji może rozwijać się nieprawidłowo.

Jak wygląda dobór odpowiednich soczewek u dzieci?

Soczewki u dzieci i dorosłych dobieramy bardzo podobnie, jest to pełne badanie tak jak przy doborze każdej korekcji soczewkami twardymi. Najpierw badanie komputerowe, później pełne badanie ostrości wzroku ew. zeza i ustawienia oczu. Wykonujemy również badanie w lampie szczelinowej: oceniamy przedni odcinek oka powieki, rzęsy rogówkę i spojówkę. Bardzo dokładnie sprawdzamy czy nie ma przeciwwskazań do noszenia soczewek kontaktowych. Następnie wykonujemy topografię rogówki, jest to bardzo ważny element doboru soczewek orto. Topografia jest to trójwymiarowa mapa rogówki, która pozwala nam dobrać odpowiednie soczewki ortokorekcyjne. Następnie zakładamy soczewki na oko, w których trzeba  przebywać około godziny. Po tym czasie możemy sprawdzić ułożenie soczewki na oku, ostrość widzenia w soczewkach i dokonać ewentualnych poprawek. Pierwsza kontrola jest po pierwszym tygodniu spania w soczewkach, następna po miesiącu, po trzech miesiącach i później, jeżeli jest wszystko w porządku, kontrole odbywają się co pół roku.

Jak długo utrzymuje się zazwyczaj efekt dobrego widzenia u dzieci?

Efekt dobrego widzenia u dzieci i dorosłych przy dobrze dobranej soczewce ortokorekcyjnej powinien utrzymać się przez minimum jeden dzień. Niekiedy pacjenci  z mniejszymi wadami zakładają soczewki co drugą noc, jednak nie jest to regułą. Czas korekcji uwarunkowany jest podatnością rogówki na odkształcenie jak i jej grubością.  Przez pierwsze trzy miesiące zalecamy zakładanie soczewek orto każdej nocy. Później, można poeksperymentować czy spanie w soczewkach co drugą noc zapewnia taki sam komfort widzenia co po jednej nocy. Każdy pacjent musi sam ocenić czy po nocy bez soczewek widzi wystarczająco dobrze.

Które dzieci mogą stosować metodę ortokorekcji, a dla kogo jest ona niewskazana?

Osoby młode z postępującą krótkowzrocznością są najbardziej odpowiednimi kandydatami do ortokeratologii. Nie powinniśmy być świadkami jak krótkowzroczność powiększa się w krótkim czasie z -1.00 dioptrii do np. minus 3.00. Rodzice, którzy sami są krótkowidzami wiedzą jak szybko wada może postępować i zazwyczaj są pozytywnie nastawieni do tej metody. Ważne jest by dzieci także miały motywację i przynajmniej częściową chęć do zakładania soczewek. Nie robimy nic na siłę. Nie dobiera się soczewek u dzieci, które nie są odpowiednio dojrzałe do ich noszenia.

Pełną korekcję ortosoczewkami osiąga się u pacjentów z krótkowzrocznością do około – 5 D oraz astygmatyzmem do około 1,5 D. W przypadku większej krótkowzroczności możliwa jest niepełna korekcja, co skutkuje noszeniem okularów bądź soczewek kontaktowych o odpowiednio mniejszej mocy.

Ortokorekcja jest niewskazana dla osób ze schorzeniami rogówki i przedniego odcinka oka.