Proces rozwoju dziecka to czas, w którym maluch poznaje otaczającą go rzeczywistość i uczy się nowych umiejętności. Wraz z wiekiem pojawia się chęć rysowania, a następnie pisania. Umiejętności te określa się mianem grafomotoryki. Mogłoby się wydawać, że do jej opanowania potrzeba jedynie sprawnych rąk. Tymczasem cały proces wymaga zarówno zdolności manualnych, umiejętności naśladowania ruchów, koordynacji i percepcji wzrokowej. W jaki sposób można pomóc dziecku na początkowym etapie?

Jak przebiega nauka grafomotoryki?

Cały proces trwa przez kilka lat i rozpoczyna się około 2 roku życia. W tym czasie dziecko zaczyna swoją zabawę z rysowaniem, które objawia się stawianiem kropek i wykonywaniem kolistych ruchów na kartce. Oczywiście mają one niedbały charakter. Z biegiem czasu pojawiają się linie i próby rysowania przedmiotów. W wieku trzech lat dziecko próbuje odwzorowywać koła i skrzyżowane linie. Rok później mogą pojawiać się figury przypominające kwadraty i prostokąty. Pomimo prób rysowania danego przedmiotu, obraz jest daleki od zamierzonego. W wieku sześciu lat dziecko zwykle potrafi odwzorować daną rzecz i pierwsze literki oraz cyferki. Grafomotoryka jest w dużym stopniu kształtowana w przedszkolu, kiedy maluch uczy się rysowania szlaczków.

akcesoria dla mam

Zaburzenia grafomotoryki

Zaburzenia w tej dziedzinie mogą objawiać się na kilka sposobów. Dziecko może mieć problem ze sprawnością ruchową rąk w postaci trudności z zapinaniem guzików czy w obsłudze nożyczek. Wszelkie zajęcia związane z pisaniem i rysowaniem będą bardzo czasochłonne w jego przypadku. Zaburzenia grafomotoryki mogą objawiać się również nieestetycznym prowadzeniem zeszytów i skromnym wykonywaniem rysunków. Dzieci z tego rodzaju zaburzeniami są mało pomysłowe, mają problem z rysowaniem z pamięci, podczas którego mocno przyciskają kredki, co wynika z napięcia mięśniowego. Z drugiej strony może pojawić się również zbyt słabe napięcie, w wyniku którego obrazki będą niewyraźne i bardzo delikatne.

Jak usprawnić grafomotorykę dziecka?

Rodzice, którzy zauważą jakiekolwiek z wyżej wymienionych symptomów powinni jak najszybciej zacząć pracę z dzieckiem, aby poprawić zdolności grafomotoryczne. Może odbywać się to na wiele sposobów. Od czego warto zacząć?

  • Wykonywanie ćwiczeń usprawniających pracę ręki – w tym przypadku sprawdzą się różnego rodzaju obrazki do obrysowywania bez odrywania ręki, wycinanki, rysowanie po śladzie i samodzielne, a także malowanie za pomocą farbek, lepienie figurek z masy solnej czy składanie origami. Tego rodzaju ćwiczenia usprawniają również koordynację wzrokowo-ruchową.
  • Wykonywanie ćwiczeń ruchowych – oprócz typowo dziecięcych aktywności takich jak jazda na rowerze, bieganie się czy wspinanie, maluch z zaburzeniami grafomotorycznymi powinien wykonywać dodatkowe ćwiczenia, które usprawnią płynność ruchów. Warto więc zachęcać go do samodzielnego wiązania butów i zapinania guzików, nawet jeśli ma z tym widoczny problem. W przypadku dużego napięcia mięśniowego powinno się dodatkowo wykonywać ćwiczenia rozmachowe w postaci robienia kół za pomocą ramion czy wymachów. Aby poprawić pracę przedramienia, można przygotować kilka słoików, które dziecko będzie musiało zakręcać i odkręcać. Warto ćwiczyć również same nadgarstki i palce.
  • Wykonywanie ćwiczeń poprawiających percepcję wzrokową – w tym przypadku można skorzystać z gotowych opracowań, które polegają na porównywaniu ze sobą dwóch obrazków i rozpoznawaniu różnic, dorysowywaniu elementów, łączeniu w pary czy rysowaniu według schematu.

akcesoria dla mam