Przyszłe mamy już na sam dźwięk słowa „toksoplazmoza” dostają gęsiej skórki. Lęk przed chorobą jest czymś zupełnie naturalnym. Toksoplazmoza a ciąża – poznaj najnowsze wyniki badań i zalecane leczenie.

Toksoplazmoza jest groźna dla rozwijającego się życia, nie warto jednak wpadać w panikę. Dlaczego? Przede wszystkim dlatego, że współczesne przyszłe mamy są objęte bardzo dobrą opieką diagnostyczną i medyczną w zakresie toksoplazmozy. Istnieją badania, które pozwalają szybko i pewnie zdiagnozować zakażenie i, jeśli istnieje taka potrzeba, wprowadzić szybkie i skuteczne leczenie.

Skąd się bierze toksoplazmoza

Toksoplazmozę, jedno z najpowszechniej występujących zakażeń pasożytniczych, wywołuje pierwotniak toxoplazma gondi. Ludzie zarażają się nią w wyniku spożycia surowego lub niedogotowanego mięsa, brudnych lub niedomytych warzy i owoców. Pasożyty zjedzone z pożywieniem dostają się do przewodu pokarmowego, tam rozwijają się w komórkach ściany jelita i następnie rozchodzą się po całym organizmie – do węzłów chłonnych, mięśni, mózgu, serca czy rdzenia kręgowego.

foto kocyk

Bywa jednak i tak, że oocysty ( „jaja” pasożyta) wnikają do organizmu człowieka przez uszkodzoną skórę lub drogą spojówkową. Dobra wiadomość jest taka, że 99% osób zakażonych toksoplazmozą przechodzi ją bezobjawowo ( organizm potrzebuje wówczas około 1.  – 1,5. miesiąca, aby zwalczyć chorobę). Pozostały 1 % chorujących doświadcza objawów przypominających grypę.

Toksoplazmoza a ciąża – poznaj zagrożenia choroby 

Zarażenie się toksoplazmozą w czasie ciąży jest bardzo niebezpieczne dla płodu. Zakażenie się w trakcie ciąży może powodować zapalenie łożyska i przedostanie się pasożyta do płodu. Co ważne  – ryzyko niebezpieczeństwa dostania się pasożyta do płodu jest tym większe, im bardziej zaawansowana ciąża i w pierwszym trymestrze ciąży prawdopodobieństwo przeniknięcia pasożyta do płodu wynosi 25%, w drugim – 50%, w trzecim – aż 65%. Jednak, co bardzo istotne, ryzyko negatywnego oddziaływania na zdrowie i życie płodu jest zupełnie odwrotne. Co to oznacza w praktyce? Że największe niebezpieczeństwo i największe ryzyko wystąpienia wad genetycznych u płodu jest w sytuacji, gdy toksoplazmozą zarazi się ciężarna w 1. trymestrze. Bo chociaż, co zostało już podkreślone, ryzyko zapalenia łożyska i przedostania się pasożyta wynosi 25%, to  gdy pasożyt dostanie się do maleństwa, ryzyko wystąpienia wad genetycznych płodu to aż 75%. Negatywne oddziaływanie pasożyta na płód w 1. trymestrze ciąży zwykle wywołuje tak silne uszkodzenia płodu ( poważne wady rozwojowe czy uszkodzenia narządów wewnętrznych), że w większości przypadków dochodzi wówczas do samoistnego usunięcia płodu, czyli poronienia.

Jeżeli toksoplazmozą zarazi się ciężarna w 2. trymestrze ciąży i pasożyt przedostanie się do  płodu, wówczas istnieje bardzo duże ryzyko ( wynoszące blisko 50%) wystąpienia wad rozwojowych u płodu. Toksoplazmoza wrodzona może spowodować m.in. wodogłowie, małogłowie, zwapnienie śródmózgowia, którego konsekwencją jest m.in. niedorozwój fizyczny i umysłowy dziecka) czy uszkodzenie gałki ocznej. Często bywa tak, że dostanie się pasożyta przez łożysko do płodu w 2. trymestrze ciąży wywołuje tzw. triadę Sabina i Pinkertona – jednoczesne występowania małogłowia lub wodogłowia, uszkodzenie gałki ocznej oraz zwapnienie śródmózgowia.

Jeżeli toksoplazmozą zarazi się ciężarna w 3. trymestrze, to pomimo tego, że ryzyko przedostania się pasożyta do płodu jest największe i wynosi aż 65%, to jednak prawdopodobieństwo wystąpienia wad rozwojowych i uszkodzenia narządów wewnętrznych dziecka  jest najmniejsze – wynosi 5%. Zakażenie toksoplazmozą w 3. trymestrze niesie ryzyko wystąpienia niewielkiego powiększenia wątroby lub śledziony, zapalenie płuc, żółtaczkę, niedokrwistość, małopłytkowość, niewielkie zmiany w mózgu lub w gałce ocznej.

wyprawka dla noworodka

Zakażenie przed ciążą

Zakażenie się toksoplazmozą jest groźne dla płodu tylko wtedy, gdy dochodzi do niego w czasie trwania ciąży. Jeśli przyszła mama przechodziła toksoplazmozę w przeszłości, może być spokojna. Nie ma to żadnego wpływu na ciążę i prawidłowy rozwój maluszka.

Diagnostyka toksoplazmozy

Badaniom diagnostycznym w kierunku toksoplazmozy powinna być poddawana każda kobieta planująca ciążę i każda przyszła mama na początku trwania ciąży. Jeżeli kobieta w przeszłości przechodziła toksoplazmozę, płód nie jest zagrożony.   Istnieje kilka sposobów diagnozowania przyszłej mamy pod kątem toksoplazmozy. Obecnie najczęściej stosuje się określenie miana  przeciwciał z grupy IgM i IgG w surowicy krwi.

Aby uniknąć zakażenia

Co robić, aby uniknąć zakażenia toksoplazmozą? Właściwie dbać o higienę, zwłaszcza podczas przygotowywania posiłków, podczas prac ogrodowych, w czasie zabawy w ogrodzie czy z dzieckiem w piaskownicy. Warto dokładnie myć owoce i warzywa przed ich spożyciem. Pamiętaj też, aby zawsze odpowiednio długo gotować mięso, nie jeść potraw mięsnych z grilla.  Wskazane jest także unikanie kontaktu z podwórkowymi kotami, dbałość o czystość kuwet kotów domowych i rodzaj ich pożywienia.