Żelazo i kwas foliowy – dlaczego to tak bardzo ważne?

Większość z nas w jakimś okresie ciąży odbierając wyniki badania krwi z przerażeniem stwierdza, że ma zbyt niski poziom hemoglobiny lub za mało czerwonych krwinek.

Niepożądanym objawem jest spadek poziomu hemoglobiny poniżej 12,0 g/dl (gram na decylitr) oraz spadek liczby czerwonych ciałek – poniżej 4 milionów.  Z czym jest to związane i dlaczego pomimo zdrowego trybu życia jaki staramy się w tym czasie prowadzić , właściwej, zbilansowanej diety, bogatej w owoce i warzywa mamy problem z tym niezbędnym dla życia składnikiem ?

Rola żelaza w organizmie jest nie do przecenienia. Wchodzi ono w skład wielu ważnych białek: hemoglobiny (w krwinkach czerwonych) i  mioglobiny (w tkankach mięśniowych). To właśnie krwinki czerwone są odpowiedzialne za transport tlenu do wszystkich komórek w naszym organizmie. Bierze udział w tworzeniu składników krwi, takich jak erytrocyty i leukocyty i jest niezbędne dla dobrego funkcjonowania układu odpornościowego, gdzie pomaga chronić organizm przed infekcjami. W układzie nerwowym jego rola polega na utrzymywaniu odpowiednich funkcji fizycznych i intelektualnych.

Czym jest anemia?
Anemia czyli niedokrwistość bo tak nazywamy niedobór żelaza w organizmie, może rozwinąć się w każdym momencie trwania ciąży. Szczególnym okresem, w którym najczęściej występuje  jest około 20 tydzień ciąży. Znacznie zwiększa się  wtedy objętość krwi w organizmie matki oraz zapotrzebowanie nienarodzonego dziecka na żelazo.  Istnieje również grupa kobiet bardziej narażonych na tę przypadłość. Należą do nich kobiety które : zaszły w ponowną ciąże trzy lub cztery miesiące po urodzeniu dziecka, spodziewają się więcej niż jednego dziecka, przed ciążą chorowały na anemię, dużo wymiotowały w początkowym stadium ciąży, przed zajściem w ciąże nieodpowiednio się odżywiały, mają problemy z przyswajaniem żelaza.

Co powinno nas zaniepokoić?
Bardzo często objawy anemii są ignorowane przez kobiety ciężarne i mylone z objawami związanymi z ciążą. Kiedy stężenie czerwonych krwinek znacznie się obniża,  przyszła mama może u siebie zauważyć:

• bladość skóry, zawroty głowy,
• osłabienie i zmęczenie
• mroczki przed oczami  lub brak tchu,
• siniaki lub krwawienia,
• szybkie bicie serca,
• mdłości i biegunkę, senność
• drętwienie i drżenie stóp.

W przypadku gdy poziom hemoglobiny we krwi spada poniżej 10, 5 g/dl (gramów na decylitr krwi) konieczne jest podjecie działań w celu uzupełnienia niedoboru żelaza.

Jak uzupełnić niedobór żelaza we krwi?
Niewielkie braki jesteśmy w stanie uzupełnić odpowiednią dietą. Do pokarmów zawierających stosunkowo dużą ilość żelaza należą : wołowina, jagnięcina, ryby, brokuły, szpinak, fasola i pozostałe zielone warzywa, żółtko jaj, pełnoziarniste pieczywo, morele, suszone śliwki, figi  a także czekolada deserowa. Jedząc warzywa należy zwrócić uwagę na to aby były one spożywane w miarę możliwości na surowo lub po lekkiej obróbce termicznej ponieważ w wysokiej temperaturze tracą pożądane właściwości. Wczesne dostarczanie takich artykułów może także zapobiec wystąpieniu anemii u przyszłej mamy.  Gdy jednak niedobory te są długotrwałe i nie jesteśmy w stanie uzupełnić poziomu żelaza samą dietą, powinnyśmy sięgnąć po liczne na naszym rynku suplementy diety. W zależności od upodobań możemy wybierać z szerokiej gamy tabletek i kapsułek zawierających różne związki żelaza mniej lub bardziej przyswajalne przez nasz organizm. Możemy też wyszukać suplementy w lepiej przyswajalnej postaci saszetek do rozpuszczania, zawierające innowacyjne formy żelaza, nie dające skutków ubocznych po spożyciu takich jak : mdłości, metaliczny posmak, nudności, zaparcia. Należy w tym miejscu podkreślić również lepsze działanie preparatów zawierających oprócz żelaza również witaminę C. Lekarze potwierdzili, że żywność i preparaty zawierające duże ilości witaminy C sprzyjają  wchłanianiu żelaza do organizmu.  Gdy jeszcze oprócz uzupełnienia niedoborów żelaza, poziomu witaminy C, możemy jednocześnie przyjąć odpowiednią dawkę kwasu foliowego w jednym łatwo przyswajalnym preparacie, tylko raz dziennie, warto rozważyć kupno takiego suplementu.

Kwas foliowy (witamina B9) jest dla kobiet w ciąży lub planujących powiększenie rodziny niezmiernie istotny, ale nie tylko dla nich. Reguluje on wzrost i funkcjonowanie wszystkich komórek. Wpływa dodatnio na funkcjonowanie systemu nerwowego i mózgu. Kwas foliowy decyduje wspólnie z witaminą B12 i metioniną o naszym dobrym samopoczuciu, dobrym humorze i optymizmie.

Każda przyszła mama marzy o tym aby urodzić zdrowe dziecko. Żadna nie powinna lekceważyć wpływu kwasu foliowego dla kształtującego się w jej łonie płodu. Niedobór kwasu foliowego ma szczególne znaczenie w okresie poprzedzającym ciążę i w pierwszych jej tygodniach. Jego brak sprzyja powstawaniu wrodzonych wad cewy nerwowej u płodu co w konsekwencji może powodować bezmózgowie, przepukliny układu nerwowego i rozszczep kręgosłupa albo przyczynić się do niewykształcenia mózgu u płodu, czego następstwem jest śmierć po urodzeniu lub poronienie we wcześniejszych etapach ciąży. Niedobór kwasu foliowego może także wpłynąć na to, że noworodek urodzi się zdecydowanie mniejszy i słabszy, będzie miał obniżoną odporność, co zwiększy ryzyko zachorowania w przyszłości na liczne, groźne choroby np. niedokrwienie serca, anemię, miażdżycę, nowotwory. Właściwy poziom kwasu foliowego nie tylko chroni płód przed schorzeniami mózgu i rdzenia kręgowego, ale też kobietę – przed nadciśnieniem.

Jak pokazują statystyki, mimo prowadzonych kampanii społecznych, Polska należy do krajów o największej w Europie umieralności niemowląt z powodu wrodzonych wad cewy nerwowej.  Według danych EUROCAT, wady wrodzone układu nerwowego to druga co do częstości przyczyna zgonów niemowląt z powodu wad wrodzonych. Zapobieganie tym wadom jest możliwe dzięki stosowaniu suplementacji kwasem foliowym. Uzupełnianie niedoborów kwasu foliowego zmniejsza prawdopodobieństwo pojawienia się tych wad o 58 do 100% (w zależności od badania). Zaleca się przyjmowanie w ciąży około 0,4 mg kwasu foliowego dziennie. Najlepiej zacząć przyjmować go już trzy miesiące przed poczęciem, gdyż cewa nerwowa dziecka tworzy się w pierwszych tygodniach ciąży.

Zdecydowana większość z nas kobiet kiedyś była, jest lub będzie w ciąży. Często zdajemy sobie sprawę z grożących nam i naszemu nienarodzonemu dziecku niebezpieczeństw, ale albo je lekceważymy albo wmawiamy sobie, że nas to nie dotyczy. Tymczasem statystyki są nieubłagane. Stres, zatrute środowisko w jakim przyszło nam żyć, wysoko przetworzona żywność, intensywny tryb życia powodują, że nasz organizm nie jest w stanie przyswoić wystarczającej ilości witamin i składników mineralnych z tego co jemy, a konsekwencje tych niedoborów mogą być tragiczne. Należy więc korzystać ze zdobyczy naszej farmacji i uzupełniać  braki stosując preparaty zawierające witaminy i minerały, których nie dostarczamy naszemu organizmowi w wystarczających ilościach lub w odpowiedzi na zwiększone zapotrzebowanie (kwas foliowy jest tu zresztą wyjątkiem, bo bez względu na dietę musi być przyjmowany także w tabletkach ). Warto więc wyszukać z szerokiej oferty preparatów takie, które pod względem składu są optymalnie dopasowane do naszych indywidualnych potrzeb i zawierają związki łatwo i wysoce przyswajalne dla naszego organizmu.

Każda z nas zrobi wszystko aby jej dziecko było zdrowe i piękne, pamiętajmy więc, że w tym szczególnym okresie nasze zdrowie i dobre samopoczucie to zdrowie naszego nienarodzonego dziecka.