Często się słyszy: wieki temu medycyna nie była tak bardzo rozwinięta, a jednak kobiety rodziły zdrowe dzieci. Prawda, ale w dietach naszych babć było więcej warzyw i owoców.
Ich menu było bogate w witaminy. Dziś nie zastanawiamy się co mamy na talerzu, często korzystamy z fast foodów czy modyfikowanej genetycznie żywności. Jemy szybko, niezdrowo, nieregularnie, do tego palimy papierosy, nierozsądnie się odchudzamy i rzadko uprawiamy jakikolwiek sport. Nasze czasy to wielka rewolucja naukowa, wiele chorób nie jest już medyczną zagadką, dlatego warto wykorzystywać wiedzę lekarzy.
Kwas foliowy to jedna z bardzo ważnych witamin z grupy B, która w diecie kobiet, planujących potomstwo lub dla tych które już są w ciąży jest niezbędny. Związki kwasu foliowego występują w naturze. Są w tkankach wielu roślin oraz zwierząt, także w zielonych warzywach liściastych, nawet w wątrobie zwierzęcej i drożdżach. Nasz organizm nie potrafi sam go wytworzyć jak np.: witaminy D3, ani magazynować na zapas, dlatego musi być dostarczony z jedzeniem, bądź suplementowany.
Po co kobiecie kwas foliowy
Kwas foliowy jest niezbędny do powstawania krwinek czerwonych. Reguluje rozwój komórek nerwowych, wpływa na prawidłową funkcję układu nerwowego, przewodu pokarmowego i narządów płciowych. Dzięki jego udziałowi powstaje serotonina oraz noradrenalina. Pierwsza działa kojąco (wpływa na przykład na zdrowy sen), druga odpowiada za aktywność i energię. Kwas foliowy odpowiada za czynnik wzrostu oraz rozwoju i regulacji dojrzewania czerwonych krwinek. Jest konieczny przy syntezie DNA, ma to bezpośredni związek z szybkim wzrostem komórek tworzących nowe tkanki i organy we wczesnym okresie ciąży. Kwas foliowy ma niezwykłą moc dla każdego organizmu, szczególnie tego najmłodszego, dopiero rozwijającego się w brzuchu mamy. Niedobór drogocennego kwasu spowalnia też syntezę DNA i podział komórek. Osłabia wchłanianie substancji pokarmowych z przewodu pokarmowego i wywołuje biegunkę. Odpowiada również za nadpobudliwość i trudności w zasypianiu. Może prowadzić do powstania ciężkich zaburzeń rozwojowych płodu. Najpoważniejszą z nich jest wada cewy nerwowej (zalążka układu nerwowego).
Cewa nerwowa powstaje, a następnie zamyka się między 17 a 30 dniem po zapłodnieniu. Potem przekształca się w rdzeń kręgowy, kręgosłup, mózg i czaszkę. Wrodzone jej wady powstają, gdy dochodzi do zakłócenia procesu jej „zamykania”. Wtedy rozwój mózgu i rdzenia kręgowego zostaje zatrzymany przez kontakt tych organów z płynem owodniowym. Najczęstszymi wadami cewy nerwowej są bezmózgowie i rozszczep kręgosłupa. Niestety nie można przewidzieć, która kobieta może urodzić dziecko z wadą cewy nerwowej. W większości (95 %) wady te nie występują jako dziedziczne. Amerykanie od lat kwas foliowy dodają do chleba i produktów mlecznych. Dzięki temu liczba dzieci urodzonych z wadami wrodzonymi spadła u nich o ponad połowę. W Polsce na 1000 porodów, troje dzieci rodzi się z wadami ośrodkowego układu nerwowego.
Przed czy w trakcie ciąży?
Zaleca się, by kobiety planujące potomstwo przyjmowały 0.4 mg kwasu foliowego dziennie. Ale około połowa ciąż jest nieplanowana, dlatego ważna jest suplementacja przed, nawet gdy nie myśli się w danym momencie o dziecku. Najczęściej o ciąży dowiadujemy się w 4-6 tygodniu. Wtedy mózg i rdzeń kręgowy dziecka są już ukształtowane. W czasie ciąży dziecko nie pyta zgodę na pobranie cennych dla niego składników – czerpie z organizmu swojej mamy to co mu potrzebne. Stąd podczas cudownych 9 miesięcy w naszym organizmie różnego rodzaju niedobory. W tym czasie mamy mniej wszystkiego, także kwasu foliowego. Same możemy zwiększyć jego poziom włączając do diety np. cykorię, brukselkę, brokuły, bób, fasolkę, groszek, szparagi, szpinak, kalafior, pomidory, sałatę i kapustę, rzepę, soczewicę, czy kiełki pszenicy. Kwas foliowy znajdziemy w niektórych owocach: jagodach, bananach i awokado, oraz produktach zbożowych: pieczywie, płatkach śniadaniowych i makaronach.
Pamiętaj, że długie gotowanie warzyw pozbawia ich drogocennych składników. Spożywanie produktów zawierających kwas foliowy nie dostarcza organizmowi jego wystarczającej ilości. Przyswajalność tej witaminy z pożywienia wynosi 50-procent, a syntetycznego kwasu foliowego 100. Bardziej skuteczne jest spożywanie kwasu foliowego zawartego we wzbogaconej żywności. Dlatego ważne jest łykanie suplementów.
ja brałam przez prawie rok folik, a jak poszłam do lekarza przed zajściem w ciążę, żeby zrobić kilka badań, to mi zalecił zamianę foliku na feminatal metafolin, bo jest lepszy od tradycyjnego kwasu foliowego.
warto brać kwas foliowy na kilka miesięcy przed planowaną ciążą. ja tak właśnie zrobiłam – brałam feminatal odkąd zaczęliśmy starania o dziecko – czyli w efekcie na trzy miesiące przed