Przeczytaj, do jakich badań mają prawo ciężarne korzystające z programu „Zdrowie, mama i ja”. I pamiętaj, że te badania powinny wykonać również kobiety, które nie uczestniczą w programie. Poznaj też podstawowe informacje na temat badań prenatalnych i wykrywających wirusa HIV u ciężarnych.
Pierwszy trymestr (pierwsze trzy miesiące ciąży)
W tym okresie oprócz dokładnego wywiadu lekarskiego, w czasie którego lekarz pyta o samopoczucie, przebiegu ciąży i ewentualne problemy, kobieta powinna poddać się następującym badaniom (i takich badań powinna się domagać kobieta uczestnicząca w programie „Zdrowie, mama i ja”):
Na pierwszej wizycie:
- badanie piersi,
- pomiar ciśnienia tętniczego,
- badanie krwi: morfologia, pomiar poziomu glukozy we krwi, oznaczenie grupy krwi (ABO i RH), badanie odczynu VDRL, oznaczenie poziomu przeciwciał IgG i IgM w kierunku toksoplazmozy (jeżeli nie były wykonane przed ciążą), oznaczenie poziomu przeciwciał anty HIV,
- badanie laboratoryjne moczu,
- pomiar wzrostu i masy ciała,
- badanie ginekologiczne z użyciem wziernika,
- badanie stopnia czystości pochwy i badanie cytologiczne, jeśli nie było wykonywane w ciągu ostatnich sześciu miesięcy przed zajściem w ciążę,
- konsultacje dodatkowe w poradniach kardiologicznej, diabetologicznej, psychologicznej, internistycznej – jeżeli zajdzie taka potrzeba (te badania nie są finansowane w ramach programu „Zdrowie, mama i ja”, tylko z funduszy NFZ)
- badanie ultrasonograficzne (USG), jeżeli zachodzi taka potrzeba – o wykonaniu tego badania zadecyduje lekarz
Na drugiej wizycie:
- wywiad lekarski
- badanie podstawowe (osłuchanie, ocenienie stanu ogólnego)
- badanie położnicze
- pomiar masy ciała
- pomiar ciśnienia tętniczego
- badanie laboratoryjne krwi, przede wszystkim na poziom przeciwciał anty Rh (sprawdzenie czy nie ma konfliktu serologicznego), jeśli poprzednie badanie wykazało, że grupa krwi ciężarnej ma Rh-)
Drugi trymestr (od czwartego do szóstego miesiąca ciąży)
Na pierwszej wizycie:
- badanie ogólnego stanu zdrowia
- pomiar masy ciała
- pomiar ciśnienia tętniczego
- badanie położnicze, w czasie którego lekarz bada położenie (wysokość) dna macicy
- badanie laboratoryjne krwi – morfologia
- badanie laboratoryjne moczu
Na drugiej wizycie:
- badania ogólnego stanu zdrowia (osłuchanie, wywiad)
- pomiar masy ciała
- pomiar ciśnienia tętniczego
- badanie położnicze zewnętrzne oraz z użyciem wziernika
- badanie czynności serca płodu
- badanie ultrasonograficzne, w celu zbadania budowy anatomicznej płodu, oraz zbadania ECHO serca płodu (to badanie wykonuje się, jeśli w poprzednim badaniu osłuchowym pojawiło się podejrzenie o nieprawidłowości czynności serca płodu)
- badanie laboratoryjne krwi (oznaczenie przeciwciał w klasie IgG i IgM w kierunku toksoplazmozy, jeśli istnieje podejrzenie jej zaistnienia). Lekarz ma obowiązek ocenić uzyskane wyniki i udzielić pacjentce dokładnych informacji na temat tej choroby
- konsultacje specjalistów z poradni kardiologicznej, psychologicznej, diabetologicznej, czy internistycznej, jeśli zajdzie taka potrzeba (te wizyty finansowane są ze środków NFZ)
Na trzeciej wizycie:
- badanie ogólnego stanu zdrowia
- pomiar masy ciała
- pomiar ciśnienia tętniczego
- badanie położnicze zewnętrzne i z użyciem wziernika
- badanie laboratoryjne krwi (morfologia, poziom przeciwciał anty Rh jeśli poprzednie badania wykazały u ciężarnej Rh-)
- badanie laboratoryjne moczu
- badanie przesiewowe – test doustnego obciążenia 50 g glukozy (GTC)
- test diagnostyczny doustnego obciążenia 75 g glukozy (OGIT), ale tylko u pacjentek, które miały nieprawidłowy wynik badania GTC
- badanie czynności serca płodu
Trzeci trymestr ciąży (od siódmego do dziewiątego miesiąca)
Na pierwszej wizycie:
- badanie ogólnego stanu zdrowia
- wywiad lekarski, dotyczący przebiegu ciąży
- pomiar masy ciała
- pomiar ciśnienia tętniczego
- badanie położnicze z użyciem wziernika, w czasie którego lekarz określa położenie dna macicy
- badanie czynności serca płodu
- badanie laboratoryjne moczu
- niezbędne konsultacje w innych poradniach – diabetologicznej, internistycznej, kardiologicznej albo psychologicznej, jeśli lekarz uzna, że to konieczne (finansowane przez NFZ)
Na drugiej wizycie:
- wywiad lekarski
- badanie ogólnego stanu zdrowia
- pomiar masy ciała
- badanie położnicze, w czasie którego lekarz określa położenie dna macicy
- pomiar ciśnienia tętniczego
- badanie czynności serca płodu
- badanie ultrasonograficzne
- badanie laboratoryjne krwi (morfologia, antygen HBs)
- badanie laboratoryjne moczu
Na trzeciej wizycie:
- badanie ogólnego stanu zdrowia
- wywiad lekarski
- pomiar masy ciała
- badanie położnicze z użyciem wziernika, w czasie którego lekarz określa położenie dna macicy
- badanie wymiarów miednicy
- badanie czynności serca płodu
- badanie laboratoryjne wydzieliny z pochwy oraz posiew
- badanie laboratoryjne moczu
- badanie poziomu odczynu VDRL (tylko u kobiet, które znajdują się w grupie ryzyka)
- badanie poziomu przeciwciał w klasie IgG i IgM w kierunku toksoplazmozy (jeśli istnieje podejrzenie jej zaistnienia)
Na czwartej wizycie:
- badanie ogólne
- wywiad lekarski
- pomiar masy ciała
- badanie położnicze z użyciem wziernika, badające wysokość dna macicy i wielkość miednicy
- badanie laboratoryjne wydzieliny z pochwy oraz badanie na posiew
- badanie czynności serca płodu
- badanie laboratoryjne moczu
- badanie odczynu VDRL (tylko u kobiet w grupie ryzyka)
- badanie poziomu przeciwciał IgG i IgM w kierunku toksoplazmozy, u kobiet, u których są do tego wskazania
Okres przedporodowy
Na pierwszej wizycie:
- badanie ogólne
- pomiar masy ciała
- pomiar ciśnienia tętniczego
- badanie położnicze,
- badanie ruchliwości płodu
- badanie wód płodowych
- badanie czynności serca płodu
- badanie laboratoryjne krwi i moczu, jeśli lekarz uzna, że to konieczne
Na drugiej wizycie:
- badanie stanu zdrowia ciężarnej
- pomiar masy ciała
- pomiar ciśnienia tętniczego
- badanie położenia i ruchliwości płodu
- badanie czynności serca płodu
- badanie czynności skurczowej płodu
- badanie ultrasonograficzne, w czasie którego lekarz ocenia kondycję płodu i stan wód płodowych
- badania laboratoryjne krwi i moczu, jeśli lekarz uzna, że to konieczne
- przygotowanie teoretyczne ciężarnej do porodu i połogu (informacja na temat podstawowej opieki nad noworodkiem oraz karmienia piersią)
