O niepłodności mówimy wówczas, gdy para regularnie uprawiająca seks bez zabezpieczeń od minimum roku nie może zajść w ciążę.
Przyczyn niepłodności może być wiele. W równym stopniu są za nią odpowiedzialni i mężczyźni, i kobiety – problemy z poczęciem w 35 procentach leżą po stronie kobiety i w 35 procentach po stronie mężczyzny. Czy można wyleczyć niepłodność? W większości tak! Od czego zacząć? Od właściwej diagnozy.
Diagnoza
Właściwa diagnoza to klucz do pokonania niepłodności. Zwykle rozpoznanie przyczyn zaczyna się od przeprowadzenia wywiadu z parą starającą się o dziecko. Zdarza się bowiem i tak, że przyszli rodzice nie do końca są świadomi fizjologii kobiety ( tego, czym są dni płodne, kiedy występują). I to też bywa przyczyną kłopotów z zajściem w ciążę. Jeśli jednak oboje rodzice mają odpowiednią wiedzę, są młodzi i zdrowi, regularnie współżyją, nie korzystając z zabezpieczeń i mimo to nie mogą począć dziecka – lekarz podejmuje próbę określenia, po czyjej stronie leży problem.
Pół na pół
Statystycznie kłopoty z zajściem w ciążę rozkładają się po równi. Problemy z poczęciem dziecka w 35% leżą po stronie kobiety, i w 35 % po stronie mężczyzny. Lekarz musi jednak określić, czy za całą sytuację odpowiedzialny jest tylko czynnik męski, tylko czynnik kobiecy czy – jak to często bywa – oba równocześnie.
O co spyta lekarz
Jeżeli po roku regularnych starań nie jesteście w ciąży, konieczna jest wizyta u lekarza. Specjalista przeprowadzi z Wami rozmowę, w której padną pytania m.in. o fizjologię kobiety, Wasze współżycie, o Waszą kondycję psychiczno – fizyczną, ogólny stan zdrowia, ewentualne przebyte choroby, zabiegi operacyjne, którym byliście poddawani (jeśli byliście), wypadki ( jeśli się zdarzyły), przyjmowane leki.
Pierwsze badania
Aby ustalić, dlaczego para starająca się o dziecko nie może zajść w ciążę, konieczne jest poddanie kobiety i mężczyzny badaniom.
Panie dostaną skierowanie na badanie przysadkowego hormonu TSH, którego poziom pozwala ocenić pracę tarczycy. Przy nieregularnych cyklach określa się też poziom gonadotropiny (FSH i LH) – hormonów przysadki, które sterują pracą jajników. Kobiecie zleca się też badanie ginekologiczne oraz USG przezpochwowe. Badanie USG pozwala ocenić stan narządów rodnych kobiety i wykryć ewentualne nieprawidłowości.
Panów kieruje się natomiast na badanie nasienia ( badanie można także zrobić prywatnie). Próbkę do badania pobiera się poprzez masturbację po minimum 72 godzinach wstrzemięźliwości seksualnej. Zaleca się, aby badanie było przeprowadzone w laboratorium ( chociaż istnieje także możliwość pobrania próbki w domu). Lekarz androlog przeprowadza z mężczyzną wywiad, który pozwala określić ogólny stan zdrowia, wykluczyć lub potwierdzić ewentualne przebywanie w warunkach szkodliwych oraz ewentualne nałogi. Warto wiedzieć, że przebyte choroby i operacje, praca w warunkach zbyt wysokiej temperatury, palenie papierosów upośledzają pracę jąder i powodują uszkodzenia produkowanego nasienia.
Jeśli nadal nie znaleziono przyczyny
Jeśli pierwsze badania nie pozwoliły na określenie powodu, dla którego para nie może zajść w ciążę, wówczas kontynuuje się działania mające na celu rozpoznanie przyczyn niepłodności pary. Co czeka kobietę w gabinecie lekarskim? Sprawdzenie drożności jajowodów – badanie HSG. To badanie rentgenowskie, które polega na uzyskaniu obrazu jamy macicy i jajowodów przy użyciu promieni rentgenowskich. Tzw. kontrast wpuszcza się do organizmu kobiety przez drogi rodne ( od strony pochwy, przez szyjkę). Dlaczego tak się robi? Kontrast silnie pochłania promieniowanie rentgenowskie, dzięki czemu możliwa jest dokładna ocena stanu i kształtu jamy macicy i ewentualne wskazanie stanów odpowiedzialnych za problemy z zajściem w ciążę (np. zmian rozwojowych, niedorozwoju macicy, guzów macicy, zmian chorobowych błony śluzowej macicy, czyli endometrium, istnienie przerostu, polipów, zrostów śródmacicznych). Badanie HSG pozwala też na ocenę przebiegu, drożności, kształtu jajowodów oraz ewentualnych zmian w okolicy przydatków macicznych (rozpoznanie zrostów okołoprzydatkowych). Badanie HSG jest określane jako nieprzyjemne i bolące. Dlatego w szpitalu robi się je pod lekkim znieczuleniem.
Co dalej?
Jeżeli jest pewność, że jajowody są drożne a liczba plemników w nasieniu właściwa, a para nadal nie może zajść w ciążę, wówczas proponuje się zabieg inseminacji. To procedura polegająca na wprowadzeniu przez cieniutki cewnik bezpośrednio do jamy macicy odpowiednio przygotowanego, właściwie wyselekcjowanego nasienia. Skuteczność inseminacji wynosi około 20%.
Jeśli nadal nie ma ciąży?
Jeżeli po 6 próbach zapłodnienia drogą inseminacji para nadal nie zachodzi w ciążę lub wówczas jedynym rozwiązaniem pozostaje In vitro. To – jak określają niektórzy lekarze – metoda ostatniej szansy.
