Kontakt „skóra do skóry” i pierwsze karmienie piersią to kluczowe momenty zarówno dla mamy, jak i dla jej nowo narodzonego dziecka. W tej niezwykłej chwili nawiązuje się wyjątkowa więź, a maluch otrzymuje od mamy cenny pokarm, który stanowi fundament jego rozwoju i wpływa na zdrowie zarówno teraz, jak i w dorosłym życiu. Mimo to na świecie zaledwie 45% noworodków jest przystawianych do piersi w ciągu pierwszej godziny po narodzeniu, a tylko 40% niemowląt poniżej 6 miesięcy jest karmionych wyłącznie piersią – podczas gdy WHO zaleca wyłączne karmienie przez pierwsze pół roku życia dziecka.
Karmienie piersią w różnych krajach
Stany Zjednoczone i Kanada
W USA w 2014 roku prawie 80% mam karmiło dziecko piersią przynajmniej raz, ale tylko 20% karmiło naturalnie przez pierwsze półrocze życia. W Kanadzie w ubiegłym roku wyłączne karmienie piersią przez pierwsze 6 miesięcy deklarowało 28,8% mam w wieku 18–34 lata i 36,9% mam w wieku 35–49 lat.
Kraje Ameryki Południowej i Azji
W Peru karmienie piersią jest bardzo powszechne i utrzymywane do 6. miesiąca życia u 67,5% niemowląt, głównie ze względów ekonomicznych. W Mongolii ponad 50% dzieci jest karmionych piersią nawet po ukończeniu 2. roku życia, a niektóre dzieci sięgają wieku przedszkolnego. Pokarm mamy uważany jest tam za niezwykle odżywczy i pełen „magicznych właściwości”.
Dlaczego mleko matki jest wyjątkowe?
Mleko kobiece dostosowuje się do potrzeb dziecka – inny skład ma dla noworodka, inny dla kilkumiesięcznego niemowlęcia, zawsze spełniając zapotrzebowanie młodego organizmu na ważne składniki. Poza tym karmienie piersią buduje bliskość i poczucie bezpieczeństwa, które są kluczowe w pierwszych dniach życia dziecka – podkreśla Anna Majda-Sandomierska, położna i autorka bloga poloznamama.pl.
Karmienie piersią w Europie
Choć europejskie kraje są wysoko rozwinięte i oferują długie urlopy macierzyńskie (np. Anglia – 52 tygodnie, z czego 39 płatnych, Norwegia – minimum 49 tygodni płatnych), region europejski ma jedne z najniższych wskaźników karmienia piersią na świecie. W latach 2006–2012 jedynie 25% niemowląt było karmionych wyłącznie piersią przez pierwsze 6 miesięcy, podczas gdy w regionie południowej Azji wskaźnik ten wynosił 43%.
- Najniższy odsetek mam karmiących do 1. roku życia dziecka: Wielka Brytania – 1 na 200 mam.
- Najwyższy odsetek: Norwegia – 99% mam zaczyna karmienie po porodzie, z czego 80% kontynuuje po 6. miesiącu.
- Polska: 54% mam karmi dziecko piersią do 6. miesiąca, ale jedynie 6% zgodnie z zaleceniami Mleko kobiece.
Najczęstsze powody zaprzestania karmienia piersią w Polsce
- Przekonanie, że dziecko się nie najada.
- Problemy z laktacją.
- Niechęć dziecka do ssania piersi.
Wsparcie dla rodziców w karmieniu piersią
W Polsce edukacja i wsparcie realizowane są w ramach Standardów opieki okołoporodowej, obejmujących prawidłowe żywienie niemowląt. Dodatkową pomocą jest nowy kalendarz żywienia dziecka w 1000 pierwszych dni życia (0–36 miesiąc), który krok po kroku podpowiada rodzicom, jak komponować jadłospis dziecka i uwzględnia zalecenia dotyczące karmienia piersią na każdym etapie rozwoju.
Korzyści karmienia piersią dla dziecka i mamy
Mleko kobiece to idealny pokarm – gotowy, o optymalnym składzie i temperaturze. Zapewnia dziecku:
- Optymalny wzrost i rozwój intelektualny.
- Niższe ryzyko nadwagi, otyłości, chorób serca i alergii.
Mama natomiast korzysta z:
- Zmniejszonego ryzyka raka piersi i jajników.
FAQ
Jakie są pierwsze zalety karmienia piersią noworodka?
Wzmacnia więź matki z dzieckiem, zapewnia odżywczy pokarm i wspiera rozwój układu odpornościowego dziecka.
Jak długo WHO zaleca wyłączne karmienie piersią?
WHO zaleca wyłączne karmienie piersią przez pierwsze 6 miesięcy życia dziecka.
Dlaczego warto przystawiać dziecko do piersi w pierwszej godzinie po porodzie?
Pierwsza godzina życia sprzyja nawiązaniu więzi „skóra do skóry” oraz stymuluje produkcję mleka matki.
Jakie są korzyści karmienia piersią dla matki?
Pomaga szybciej wrócić do wagi sprzed ciąży i zmniejsza ryzyko nowotworów piersi i jajników.
Jak karmienie piersią wpływa na rozwój dziecka?
Wspiera rozwój intelektualny, odpornościowy i zmniejsza ryzyko nadwagi oraz chorób cywilizacyjnych w późniejszym życiu.
Jak wyglądają statystyki karmienia piersią w Polsce?
54% polskich mam karmi dziecko do 6. miesiąca, ale tylko 6% karmi wyłącznie piersią zgodnie z zaleceniami WHO.
Jakie są najczęstsze przyczyny zaprzestania karmienia piersią w Polsce?
Problemy z laktacją, przekonanie, że dziecko się nie najada, oraz niechęć dziecka do ssania piersi.
Czy wsparcie medyczne w szpitalu ma znaczenie?
Tak, edukacja i wsparcie personelu medycznego są kluczowe dla utrzymania karmienia piersią.
Jak mogą pomóc narzędzia edukacyjne dla rodziców?
Kalendarze żywienia dziecka i wytyczne krok po kroku ułatwiają prawidłowe karmienie i żywienie niemowląt.
Czy karmienie piersią w różnych krajach znacząco się różni?
Tak, wpływają na to czynniki kulturowe, ekonomiczne i polityka wsparcia matek, np. urlopy macierzyńskie.
