Dzieci zaczynają życie wiedząc o języku znacznie więcej niż przeciętny śmiertelnik mógłby sobie wyobrazić. Maluchy wiedzą wiele istotnych rzeczy dosłownie od chwili narodzin.
Noworodki i małe niemowlęta potrafią rozróżniać pojedyncze dźwięki, nie tylko we własnym języku, ale we wszystkich językach świata. Wraz z wiekiem tracą te wspaniałe umiejętności słuchowe. Zanim skończą pierwszy rok życia przestają być tak wrażliwe na dźwięki obcych języków, za to stają się mistrzami w rozróżnianiu i kategoryzowaniu dźwięków języka ojczystego.
Noworodki preferują głosy o wysokim tonie. Matki i ojcowie instynktownie przemawiają do nich takim tonem, gdy rozmawiają z nimi pierwszy raz po porodzie. Taki sposób mówienia wydaje się być powszechny we wszystkich kulturach świata niezależnie od narodowości rodziców i języka, jakim się posługują.
Naukowcy stwierdzili, że nowo narodzone dzieci wolą głos matki od głosów innych kobiet. Podobne preferencje dotyczące głosu ojca pojawiają się u noworodków po mniej więcej tygodniu. Wtedy 80% dzieci wybiera głos taty, zamiast głosu innych mężczyzn.
Eksperymenty wykazują, że pięciomiesięczne niemowlęta posiadają zdolność do czytania z ruchów ust. Potrafią dopasować obserwowaną twarz do słyszanego dźwięku, aaa lub iii, patrząc na twarz z szeroko otwartymi ustami, gdy słyszą aaa, a na twarz z rozciągniętymi wargami, gdy słyszą iii.
Gdy w siódmym, ósmym miesiącu życia niemowlęta zaczynają gaworzyć wypowiadając ciągi sylab składające się ze spółgłosek i samogłosek, to niezależnie od kultury i języka, w którym się wychowują, dzieci na całym świecie gaworzą w ten sam sposób, wykorzystując głoski takie jak b, d, m i g w zestawieniu z samogłoską a. Dźwięki charakterystyczne dla swej wspólnoty językowej maluchy zaczynają wydawać około pierwszych urodzin. I tak, chińskie dzieci zaczynają gaworzyć w taki sposób, że brzmi to jak po chińsku, polskie gaworzą po polsku, węgierskie po węgiersku itd.
Wśród bogactwa wielu języków dziecięce słowa na określenie mamy i taty są bardzo podobne. Oczywiście są to akurat te dźwięki, które niemowlęta wypowiadają spontanicznie, gdy gaworzą. Nie jest zatem jasne, kto tak naprawdę od kogo się uczy. Czy maluchy mówią mama i tata, bo tak mówią o sobie ich ukochani rodzice, czy ci ostatni tak zaczęli siebie określać, bo właśnie te słowa wypowiadały spontanicznie ich małe dzieci.
Opracowała Małgorzata Strzelecka na podstawie książek: Naukowiec w kołysce, Alison Gopnik, Andrew N.Meltzoff, Patricia K. Kuhl; Twoje zadziwiające maleństwo, Marshall H. Klaus, Phylis H. Klaus.
