Przepuklina pępkowa najczęściej przybiera postać wady wrodzonej u noworodków, jednak może występować również u osób dorosłych. Chociaż przepuklina sama w sobie nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia pacjenta, może przyczynić się do pojawienia się groźnych powikłań, dlatego nie należy jej lekceważyć i wskazana jest jak najszybsza konsultacja z lekarzem, który zdecyduje o wykonaniu zabiegu.
Przepukliną nazywamy wypuklenie zawartości jamy ciała (przeważnie jamy brzusznej) poza jej obszar, w którym fizjologicznie powinna się znajdować. Przepuklina uwypukla się przez powstały w powłokach otwór, nazywamy miejscem o obniżonej odporności. Wyróżniamy między innymi przepukliny przeponowe czy rozworu przełykowego, ale to właśnie przepukliny brzuszne stanowią największy odsetek wśród wszystkich zdiagnozowanych przypadków. Te z kolei dzielimy na przepukliny udowe, pachwinowe czy właśnie przepukliny pępkowe.
Co to jest przepuklina pępkowa?
O przepuklinie pępkowej mówimy wówczas gdy dochodzi do osłabienia tkanki łącznej i mięśni brzucha, które wywołuje rozdarcie bądź rozsunięcie się tkanek. Wówczas tworzy się otwór przepuklinowy. Pod wpływem wzrostu ciśnienia wewnątrz jamy brzusznej fragmenty otrzewnej zostają wypchnięte do tworzącego się worka przepuklinowego. Jego zawartość uwypukla się pod skórą w samym pępku lub tuż obok niego.
Wśród młodych mam panuje mylne przekonanie, że przepuklina pępkowa u noworodków powstaje w skutek złego podwiązania pępowiny po porodzie. Nic bardziej mylnego. „Przepuklina pępkowa to po prostu drobna wada wrodzona. We wczesnym okresie rozwoju płodowego jelita rozwijają się poza jamą brzuszną dziecka. Potem cofają się przez pierścień pępkowy. Przepuklina powstaje wówczas, gdy pierścień nie do końca się domknie albo nie jest zbudowany prawidłowo” – wyjaśniał już prof. Jerzy Czernik, kiedy pracował w Katedrze i Klinice Chirurgii i Urologii Dziecięcej Akademii Medycznej we Wrocławiu.. Statystycznie przepuklina pępkowa częściej pojawia się u wcześniaków i noworodków z niską wagą urodzeniową, jednak również u dzieci z ciąży donoszonej, o prawidłowej masie urodzeniowej, może wystąpić problem z przepukliną pępkową.
W większości przypadków u niemowląt i małych dzieci przepuklina pępkowa wchłania się samoistnie, jednakże większe przepukliny (2,5 cm i więcej) rzadko zrastają same, dlatego konieczne jest wówczas leczenie zachowawcze bądź operacyjne.
Przepuklina pępkowa u dorosłych
Część przepuklin ujawnia się w życiu dorosłym. Najczęściej powstawanie przepukliny pępkowej wynika ze zmniejszenia wytrzymałości powłok brzusznych. Szczególnie narażone na występowanie tego rodzaju przepukliny są osoby ciężko pracujące fizycznie, gdyż do osłabienia mięśni brzucha dochodzi w skutek nadmiernego wzroku ciśnienia wewnątrz jamy brzusznej, któremu sprzyja np. podnoszenie ciężkich przedmiotów czy długotrwały wysiłek. Ponadto w grupie wysokiego ryzyka znajdują się pacjenci otyli i borykający się z przewlekłymi zaparciami oraz problemami z oddawaniem moczu. Czynnikiem warunkującym powstanie przepuklin pępkowych może być również długotrwały, uporczywy kaszel. Ryzyko wzrasta także u kobiet w ciąży i po porodzie.
Przepukliny pępkowe u dzieci zwykle ulegają samoistnemu zrośnięciu, jednak w przypadku osób dorosłych nigdy nie ulegają samoczynnemu zamknięciu, dlatego w każdym przypadku konieczne jest leczenie operacyjne. Zabieg polega na cofnięciu każdej pojedynczej, wybrzuszającej się do worka przepuklinowego tkanki z powrotem do jej fizjologicznego położenia w jamie brzusznej oraz zszyciu brzegów ubytku. Coraz częściej podczas operacji przepuklin stosuje się specjalistyczne siatki, które montuje się bezpośrednio pod otrzewną i przymocowuje za pomocą szwów lub zszywek. Siatka ma za zadanie wzmocnić miejsce obniżonej odporności w powłokach brzusznych i tym samym zapobiec nawrotowi choroby.
Okres rekonwalescencji po zabiegu nie jest długi, w ciągu kilku dni pacjent może powrócić do swojej normalnych zajęć. Od ćwiczeń, podnoszenia ciężkich przedmiotów i pracy fizycznej należy powstrzymać się przez okres około sześć tygodni.
