Program edukacyjny „Sprawdź, co pijesz“ opublikował raport prof. dr hab. Anny Brzozowskiej z SGGW. Dokument wykazuje, iż wbrew obiegowej opinii, istnieje duża różnica pomiędzy sokami 100%, a dosładzanymi napojami owocowymi i nektarami.
Latem, gdy pijemy więcej, świadomość tych różnic jest szczególnie ważna. Tylko w zeszłym roku Polacy wypili z napojami owocowymi i nektarami około 68 208 ton dosypanego cukru czyli ponad 850 wagonów towarowych białego cukru!
„Sprawdź, co pijesz“ to program edukacyjny mający na celu ułatwić konsumentom codzienne wybory związane z odżywianiem, ze szczególnym naciskiem na picie. Przy silnej reklamie i opakowaniach mających przekonać nas do zakupu konkretnego produktu, podjęcie świadomej decyzji w trosce o zdrowie, jest coraz trudniejsze. Dlatego wspieramy konsumentów w tym procesie dostarczając niezbędnych informacji.
W podjęciu świadomych decyzji konsumenckich pomaga raport autorstwa pani prof. dr hab. Anny Brzozowskiej z Katedry Żywienia Człowieka SGGW „Soki owocowe 100% – produkty niezbędne w racjonalnym żywieniu“, opublikowany w ramach programu. Pełną wersję dokumentu otrzymaliście Państwo wraz z materiałami prasowymi. Poniżej w ogromnym skrócie prezentujemy najważniejsze informacje z dokumentu oraz konfrontujemy obiegowe mity i fakty na temat tych trzech kategorii produktów.
W opublikowanym raporcie podano informacje wskazujące, iż wbrew powszechnej opinii, istnieje duża różnica pomiędzy sokami 100% oraz napojami owocowymi i nektarami. Na czym polegają te różnice?
Soki 100% bez dodatku cukru to „owoce w płynie“. Otrzymujemy je wyłącznie z owoców, bez żadnych dodatków (takich jak cukier, czy sztuczne aromaty). Dlatego ich wartość odżywcza jest prawie taka sama jak owoców i soków świeżo wyciśniętych. Pasteryzacja oraz sterylne rozlewanie do opakowań jednostkowych na wysokiej klasy nowoczesnych liniach technologicznych pozwala na zachowanie długiego okresu przydatności do spożycia. Natomiast nektar to rozcieńczony wodą, świeży lub odtworzony z koncentratu sok z dodatkiem cukru. Minimalna ilość soku użyta do wyprodukowania nektaru waha się zależnie od smaku pomiędzy 25 a 50% jego objętości. Mniejsza zawartość soku w tym produkcie musi zostać uzupełniona cukrem (do 20 łyżeczek na 1 litr) i wodą (nawet ok. 440 ml na 1 litr). Napój owocowy to zwykle jeszcze bardziej rozcieńczony wodą sok z dodatkiem cukru. Napoje mogą zawierać 5-20% soku oraz syntetyczne barwniki, chemiczne konserwanty, aromaty, a także sztuczne środki słodzące.
Wiedza dotycząca różnic pomiędzy sokiem 100%, napojem, a nektarem jest szczególnie ważna latem, gdy pijemy najwięcej. Proste wyliczenie na podstawie danych o sprzedaży ACNielsen oraz informacji dotyczących średniej ilości dosypanego cukru w produktach, pokazuje, że tylko
z napojami owocowymi i nektarami, które tak często są mylone z sokami, Polacy wypili w 2008 r. około 68 208 ton czyli ponad 850 wagonów towarowych białego cukru!
Te dane chyba najdobitniej pokazują, iż jest różnica pomiędzy tymi trzema kategoriami produktów. Mamy nadzieję, iż za Państwa pośrednictwem, Polacy będą mieli szansę dowiedzieć się o nich
i podjąć świadomą decyzję, co chcą pić.
10 popularnych mitów na temat soków 100%, napojów i nekatrów
Poniżej przedstawiamy najbardziej popularne mity na temat soków, napojów i nektarów oraz konfrontujemy je z rzeczywistym stanem obecnej wiedzy. Materiał ten został przygotowany przez program „Sprawdź, co pijesz“, we współpracy z prof. dr hab. Anną Brzozowską, specjalistą ds żywienia z Katedry Żywienia Człowieka SGGW.
1. Mit: Nie ma wielkiej różnicy pomiędzy napojem, nektarem, czy sokiem 100%. Ale z tych trzech nektar jest najlepszy.
Fakty: Istnieje duża różnica pomiędzy sokami 100% produkowanymi bez dodatku cukru oraz napojami owocowymi i nektarami. Sok 100% otrzymujemy wyłącznie z owoców, bez żadnych dodatków. Dlatego ich wartość odżywcza jest bardzo zbliżona do wartości odżywczej owoców i soków świeżo wyciskanych. Słowo „nektar” kojarzy nam się kulturowo z najlepszą formą napoju, z mitologicznym „napojem bogów”. Tymczasem zgodnie z nazewnictwem UE, do którego stosują się polscy producenci – nektar, to rozcieńczony wodą, świeży lub odtworzony z koncentratu sok z dodatkiem cukru. Minimalna ilość soku owocowego użyta do wyprodukowania nektaru może się wahać zależnie od smaku od 25 do 50%. Mniejsza ilość soku w tym produkcie musi zostać uzupełniona cukrem (najczęściej ok. 20 łyżeczek na 1 litr) i wodą (nawet ok. 440 ml na 1 litr!). Napój to zwykle jeszcze bardziej rozcieńczony wodą sok z dodatkiem cukru. Może zawierać 5-20% soku oraz syntetyczne barwniki, chemiczne konserwanty, aromaty, a także sztuczne środki słodzące.
2. Mit: Owoce i świeżo wyciśniete soki są dużo zdrowsze niż soki 100% w kartonie, nie można ich ze sobą porównywać.
Fakty: Nie ma dużych różnic pomiędzy wartościami odżywczymi owoców, świeżo wyciśniętych soków i soków 100% produkowanych przemysłowo bez dodatku cukru. Te trzy podmioty mają bardzo zbliżone wartości odżywcze. Nowe technologie stosowane w produkcji przemysłowej soków pozwalają na wydobywanie z owoców wszystkiego co w nich wartościowe, także błonnika pokarmowego. Dlatego najlepsze są soki 100% nieklarowane, mętne, z cząstkami owoców.
3. Mit: Soki 100% muszą mieć w sobie konserwanty, bo mają długi okres przydatności do spożycia.
Fakty: Soki 100% nie zawierają konserwantów ani innych dodatków chemicznych. Pasteryzacja oraz sterylne rozlewanie do opakowań jednostkowych na wysokiej klasy nowoczesnych liniach technologicznych pozwala na zachowanie długiego okresu przydatności do spożycia.
4. Mit: Soki 100% są ważnym elementem diety, ale gdy potrzebuję energii, lepiej pić napoje słodzone – gazowane lub owocowe.
Fakty: Dosładzane napoje owocowe i nektary zawierają dodatek białego cukru (sacharozy), który jest źródłem „pustych kalorii”, powodujących przyrost masy ciała. Produkty te zawierają też znacznie mniej witamin i składników mineralnych. Lepiej spożywać takie produkty, które dostarczają nie tylko składników energetycznych, ale także ważnych dla zdrowia składników bioaktywnych, w tym witamin, składników mineralnych, karotenoidów, flawonoidów czy błonnika pokarmowego.
5. Mit: Trudno rozróżnić, sok 100% od napoju i nektaru. Z pewnością trzeba sprawdzać skład produktu i szczegółowo analizować etykietę. Te skomplikowane zapisy na opakowaniu soku może zrozumieć tylko specjalista.
Fakty: Wystraczy sprawdzić, czy na opakowaniu jest napis „sok 100% bez dodatku cukru”, by mieć gwarancję, że pijemy wyłącznie „owoce w płynie” bez żadnych dodatków.
6. Mit: Woda jest zdrowa i powinno się ją pić (szczegónie latem), ale gdy mamy ochotę na coś ze smakiem zostają tylko napoje gazowane i owocowe.
Fakty: Soki 100% są doskonałą alternatywą, gdy mamy ochotę na picie o zdecydowanym smaku i jednocześnie dbamy o swój organizm. Od niedawna soki 100% oferowane są konsumentom w wielu smakach. Każdy może znaleźć produkt, który będzie się dobrze komponował z dietą i dobrze smakował. Soki 100% bez dodatku cukru, szczególnie mętne, są bardzo zbliżone do owoców pod względem wartości odżywczych, a jednocześnie doskonale gaszą pragnienie.
7. Mit: Być może napoje i nektary różnią się od soków 100%, ale różnice te są niewielkie
Fakty: Napoje i nektary zawierają znacznie mniejsze ilości soku (zależnie od smaku nektar od 50% lub od 25%, a napój średnio ok. 20%) oraz nawet do 20 łyżeczek cukru na litr. Ponadto napoje mogą zawierać chemiczne konserwanty i syntetyczne barwniki, a także sztuczne środki słodzące. Ilość dosypanego cukru, który Polacy spożyli z napojami i nektarami w 2008 r., wynosiła około 68 208 ton czyli ponad 850 wagonów towarowych!
8. Mit: Jak sama nazwa wskazuje soki typu „multiwitamina” są najzdrowsze. Reszta smaków rownież dzieli się na mniej i bardziej zdrowe smaki. Te drugie należy stale wybierać.
Fakty: Wszystkie soki 100% są wartościowe. W zależności od owoców, z których są otrzymane zawierają nieco inne ilości poszczególnych witamin, składników mineralnych i innych substancji bioaktywnych. Dlatego należy pić soki o różnych smakach. W ten sposób dostarczymy sobie największej gamy wartości odżywczych. Jedna z marek obecnych na rynku oferuje już 16 smaków soków 100%. Nie ma zatem problemu z urozmaiceniem diety.
9. Mit: Soki 100% muszą zawierać cukier – to nie możliwe by smakowały tak dobrze bez cukru
Fakty: Soki 100% bez dodatku cukru to wyłącznie „owoce w płynie”, nie zawierają cukru dodanego w żadnej formie (stołowy, biały, syrop glukozowo-fruktozowy) ani chemicznych dodatków (jak barwniki, czy konserwanty).W każdym soku, tak jak w owocach, występują naturalne cukry. Producenci umieszczając na kartonie napis „sok 100% bez dodatku cukru” deklarują, że sok został wyprodukowany tylko z owoców i brak w nim jakichkolwiek sztucznych dodatków, a więc także dosypanego cukru. Skład soku jest regulowany przez odpowiednie zapisy prawne.
10. Mit: Soki nie gaszą dobrze pragnienia, w gorące dni powinniśmy pić zatem tylko wodę, albo napoje owocowe i gazowane.
Fakty: W upalne dni lata trzeba koniecznie pomyśleć o prawidłowym nawodnieniu organizmu. Sok 100% nie tylko ugasi nasze pragnienie, ale także uzupełni stracone z potem składniki mineralne i witaminy.
