Sięgając po proszki od bólu głowy czy bólu brzucha, ufamy zaleceniom lekarza bądź wskazaniom na ulotce.
W informacjach dotyczących stosowania leku są osobne wskazówki jedynie dla ciężarnych, bądź karmiących piersią. Pozostałe zalecenia są zazwyczaj bardzo ogólne, takie same dla obu płci. A tymczasem płeć ma znaczenie w przyswajaniu leków – kobiety przyswajają leki inaczej niż mężczyźni.
Badania klinicznie nie dla kobiet
Zanim lek trafi do sprzedaży, przechodzi latami przez szereg badań pod kątem bezpieczeństwa i skuteczności. Nie zastanawiamy się zazwyczaj nad tym, że występują różnice we wchłanianiu, magazynowaniu czy wydalaniu leków, uwarunkowane różnicami biologicznymi między kobietą a mężczyzną. Tymczasem firmy farmaceutyczne testując produkt nie mają obowiązku włączania do testów kobiet, wręcz preferują mężczyzn. Dlaczego? Ponieważ zawsze istnieje ryzyko, że kobieta w czasie testów zajdzie w ciążę, co nie tylko może zmienić wyniki badania, ale przede wszystkim – może być ryzykowne dla płodu.
Przyswajanie leków przez kobiety jest zależne od cyklu miesięcznego i to jest drugi powód dla którego kobiety rzadko testują nowe leki w badaniach. Od 2004 roku istnieje obowiązek podawania ile kobiet i ilu mężczyzn uczestniczyło w badaniu klinicznym, przy czym nie zawsze liczba kobiet jest na tyle duża, by określić różnice w stosowaniu farmaceutyku dla każdej płci. A przecież różnice dotyczące przyswajania, rozprowadzania czy skutków ubocznych mogą być spore.
Cykl miesięczny wpływa na przyswajanie leków
Co ma zatem wpływ na wchłanianie i przyswajanie leków? Przewód pokarmowy i nerki u kobiet pracują wolniej, niż u mężczyzn, a większa ilość tkanki tłuszczowej w ciele kobiety także różnicuje absorbcję leku. Kobiety zwykle mają mniejszy ciężar ciała, dlatego często wystarczają im mniejsze dawki leku. Przede wszystkim jednak, ciało kobiety podlega miesięcznemu cyklowi, a ten ma wpływ na funkcjonowanie całego organizmu. „Zawartość wody w organizmie kobiety zmienia się wraz z kolejnymi fazami cyklu, dlatego może ulegać wahaniom stężenie leków, które są rozpuszczalne w wodzie.” – mówi Aleksandra Demiańczyk, biolog, ekspert dystrybutora komputerów cyklu Lady-Comp, Baby-Comp i Pearly. – „Ponadto zmiana poziomu hormonów w czasie cyklu ma wpływ na przemianę materii, co może zmniejszać, bądź zwiększać skuteczność przyjmowanych leków w zależności od dnia cyklu”.
Wpływ antykoncepcji hormonalnej
Biorąc tabletkę antykoncepcyjną pozbawiamy co prawda organizm naturalnego cyklu, ale… zażywanie tabletek antykoncepcyjnych może mieć większy wpływ na skuteczność zażywanych leków, niż może się nam wydawać. Na przykład, kwas acetylosalicylowy (popularna aspiryna) jest w organizmie kobiety wolniej rozkładany, niż u mężczyzny, jednakże gdy kobieta stosuje doustną antykoncepcję hormonalną, różnica ta nie występuje. Z kolei paracetamol zostaje szybciej rozłożony przy stosowaniu pigułki antykoncepcyjnej, dlatego tabletka z paracetamolem wzięta na ból głowy działa znacznie krócej! „Nie wolno zapominać, że środki hormonalne to ogromna ingerencja w organizm. Pigułki mogą obniżać działanie pewnych leków, i odwrotnie – niektóre leki mogą obniżać działanie pigułki, np. antybiotyki, antydepresanty, środki nasenne. Równie skuteczną metodą antykoncepcyjną bo na poziomie 99,36%, a nie powodującą efektów ubocznych są inteligentne komputery cyklu Lady-Comp, Baby-Comp, czy Pearly.” – podsumowuje Aleksandra Demiańczyk.
W trosce o swoje zdrowie stosuj się do trzech prostych zasad:
1. Nie przyjmuj żadnych farmaceutyków na „własną rękę”. Konsultuj się z lekarzem, z farmaceutą, pytaj, pytaj i jeszcze raz pytaj – o skutki uboczne, o działania z innymi lekami, o bezpieczne stosowanie (np. zażywanie leku w trakcie posiłków, popijanie wodą). Dotyczy to także suplementów i innych specyfików także sprzedawanych bez recepty.
2. Czytaj ulotki dołączone do farmaceutyków. Nawet jeżeli są to tabletki od bólu głowy, które bierzesz od dawna – koncerny farmaceutyczne aktualizują ulotki, sprawdzaj czy nadal możesz bezpiecznie stosować wybrany środek, zwłaszcza jeżeli zażywasz także jakiekolwiek inne leki czy suplementy.
3. Bądź świadoma i otwarta na sygnały płynące z twojego organizmu. Nie zagłuszaj każdego bólu głowy tabletką – czasem to sygnał przemęczenia, jaki wysyła ci twój organizm, taki wewnętrzny napis: z w o l n i j. Przy przewlekłych, niepokojących bólach czy nietypowych, uciążliwych objawach, zawsze konsultuj się z lekarzem.
I pamiętaj: wszystko co jesz i zażywasz, czyli także leki i suplementy, ma wpływ na funkcjonowanie twojego organizmu, zarówno w krótkim, jak i w długim czasie.
Beata Mąkolska
konsultacja merytoryczna: Aleksandra Demiańczyk, biolog
