Angina u dzieci to powszechna choroba, na którą największa zapadalność jest późną jesienią, zimą i wczesną wiosną. Może mieć podłoże wirusowe lub bakteryjne, przy czym angina bakteryjna występuje dużo częściej u dzieci niż u dorosłych. Angina bakteryjna czy wirusowa – jak odróżnić? Jak wygląda leczenie anginy bakteryjnej? Odpowiadamy!
Angina bakteryjna – co to za choroba?
Angina jest ostrym zapaleniem migdałków podniebiennych, które może wywołać wiele drobnoustrojów, w tym przede wszystkim bakterie. U dzieci są one odpowiedzialne za 15–30% wszystkich zapaleń gardła i migdałków, z kolei u dorosłych odpowiadają za 5–10% przypadków infekcji. Najczęściej wywołuje je bakteria Streptococcus pyogenes1.
Wiele osób zastanawia się, czy angina bakteryjna jest zaraźliwa. Okazuje się, że tak, a źródłem zakażenia jest chory człowiek. Do zarażenia dochodzi przez bezpośredni kontakt z zakażonym lub drogą kropelkową przez kontakt z wydzieliną pochodzącą z górnych dróg oddechowych chorego2.
Objawy anginy bakteryjnej
Angina bakteryjna zaczyna się nagle, a jej najbardziej charakterystycznym objawem jest ostry ból gardła, który utrudnia połykanie i to nie tylko pokarmów, ale także śliny. Przy anginie często nawet samo mówienie sprawia ból. Dodatkowo występują takie objawy jak2:
- gorączka (>38°C),
- ból głowy,
- niekiedy ból brzucha,
- nudności i wymioty (głównie u dzieci),
- zapalenie gardła i migdałków podniebiennych,
- wysięk na migdałkach,
- krwistoczerwony i obrzęknięty języczek podniebienny,
- obłożony język,
- wybroczyny na podniebieniu,
- powiększone i tkliwe węzły chłonne szyjne przednie.
Angina wirusowa a bakteryjna – różnice
Anginę bakteryjną od wirusowej odróżnić można po objawach, które w jej przypadku rozwijają się szybciej i są bardziej nasilone. Mowa tu przede wszystkim o gorączce, która jest wyższa (przy infekcji wirusowej temperatura bardzo często jest prawidłowa) i bólu gardła, który jest znacznie silniejszy. Charakterystyczne jest także to, że przy anginie bakteryjnej nie występuje katar ani kaszel, które towarzyszą wirusowemu zapaleniu gardła3.
Leczenie anginy bakteryjnej
W anginie wywołanej bakterią stosuje się antybiotyk, najczęściej penicylinę fenoksymetylową doustnie przez 10 dni. Niekiedy lekarz zleca inne antybiotyk, w zależności od rodzaju bakterii, jaki wykazał wynik przeprowadzonego badania mikrobiologicznego4.
Wsparciem dla antybiotykoterapii jest leczenie objawowe. Pacjent powinien jak najwięcej odpoczywać i dużo pić, szczególnie przy wysokiej gorączce. Na objaw taki jak ból głowy czy gorączka stosować dodatkowo może paracetamol albo niesteroidowe leki przeciwzapalne, np. ibuprofen2.
Jak łagodzić ból gardła przy anginie bakteryjnej?
Przy anginie bakteryjnej szczególnie dokucza ból gardła, który potrafi być bardzo silny. Aby go złagodzić, można podawać maluchowi tabletki do ssania. W zakażeniach bakteryjnych stosować można Chlorchinaldin – lek o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwpierwotniakowym i przeciwgrzybiczym5. Zapobiega on namnażaniu drobnoustrojów, dzięki czemu hamuje rozwój stanu zapalnego i infekcji, w ten sposób zwalczając przyczynę bólu. Zalecana dawka to 1 tabletka co 1–2 godziny5. Wskazówki dotyczące stosowania zawiera dołączona do Chlorchinaldin ulotka.
Angina bakteryjna – ile trwa?
W większości przypadków objawy ustępują samoistnie w ciągu 3–4 dni, nawet jeśli angina bakteryjna leczona jest bez antybiotyku. Trzeba jednak zaznaczyć, że zaniechanie leczenia wiąże się z nieco większym ryzykiem powikłań. A te potrafią być naprawdę groźne dla zdrowia. Do najczęstszych powikłań anginy bakteryjnej zalicza się przede wszystkim te o charakterze ropnym jak ropień okołogardłowy, ropne zapalenie węzłów chłonnych szyjnych, ropne zapalenie ucha środkowego czy ropne zapalenie zatok przynosowych2.
Bibliografia:
- Dziekiewicz M., Radzikowski A., Angina paciorkowcowa – zasady diagnostyki i leczenia, Pediatr Med Rodz 2016, 12 (2), p. 141–149.
- Sawiec P., Mrukowicz J., Szenborn L., Ostre zapalenie gardła i migdałków (angina), Medycyna praktyczna dla pacjentów, 202
- Skotnicka B., Angina – objawy, przyczyny, leczenie, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2022.
- Kuchar E., Karlikowska-Skwarnik M., Leczenie ostrych stanów zapalnych gardła, MAVIPURO Polska, 2018.
- ChPL Chlorchinaldin (dostęp: 2022.03.31.).
FAQ
Co to jest angina bakteryjna u dzieci?
Angina bakteryjna to ostre zapalenie migdałków podniebiennych wywołane przez bakterie, najczęściej Streptococcus pyogenes. Występuje częściej u dzieci niż u dorosłych i może prowadzić do powikłań, jeśli nie jest leczona.
Jak odróżnić anginę bakteryjną od wirusowej?
Angina bakteryjna rozwija się nagle i charakteryzuje się silnym bólem gardła, wysoką gorączką, brakiem kataru i kaszlu. Angina wirusowa często przebiega łagodniej, z towarzyszącym katarem i kaszlem.
Jakie są objawy anginy bakteryjnej?
Do objawów należą: ostry ból gardła utrudniający połykanie, gorączka powyżej 38°C, ból głowy, nudności, wymioty, wysięk na migdałkach, obrzęknięty języczek podniebienny, obłożony język oraz powiększone węzły chłonne szyjne.
Czy angina bakteryjna jest zaraźliwa?
Tak, źródłem zakażenia jest chory człowiek. Do zarażenia dochodzi przez kontakt bezpośredni lub drogą kropelkową.
Jak leczy się anginę bakteryjną u dzieci?
Leczenie opiera się na antybiotyku, najczęściej penicylinie fenoksymetylowej podawanej przez 10 dni. Wsparciem jest leczenie objawowe: odpoczynek, nawodnienie i stosowanie leków przeciwgorączkowych lub przeciwbólowych, np. paracetamolu lub ibuprofenu.
Jak złagodzić ból gardła przy anginie?
Można stosować tabletki do ssania, np. Chlorchinaldin, który działa przeciwbakteryjnie i hamuje rozwój stanu zapalnego. Należy stosować zgodnie z ulotką – zwykle 1 tabletka co 1–2 godziny.
Ile trwa angina bakteryjna u dzieci?
Objawy zwykle ustępują w ciągu 3–4 dni, nawet bez antybiotyku, jednak zaniechanie leczenia zwiększa ryzyko powikłań.
Jakie powikłania może wywołać angina bakteryjna?
Do najczęstszych powikłań należą ropnie okołogardłowe, ropne zapalenie węzłów chłonnych szyjnych, ropne zapalenie ucha środkowego i ropne zapalenie zatok przynosowych.
Czy dzieci z anginą bakteryjną mogą uczęszczać do przedszkola lub szkoły?
Dzieci powinny pozostać w domu aż do zakończenia antybiotykoterapii i ustąpienia gorączki, aby nie zakażać innych.
Jak zapobiegać anginie bakteryjnej u dzieci?
Podstawą jest higiena: częste mycie rąk, unikanie kontaktu z chorymi, nauka zasłaniania ust przy kaszlu i kichaniu oraz dbanie o odporność dziecka poprzez zdrową dietę i aktywność fizyczną.
