Konflikt serologiczny – kiedy występuje i jakie są jego skutki?

Konflikt serologiczny czyli konflikt grup krwi w układzie Rh jest wtedy, gdy matka ma grupę krwi Rh minus, więc jej krwinki czerwone nie posiadają na powierzchni białka nazywanego antygenem RhD, a ojciec ma grupę Rh plus i dziecko po nim dziedziczy krew.

Jeśli kobieta ma Rh minus, a partner Rh plus to ciąża musi być pod specjalną opieką. Należy  wówczas wykonać badania na obecność przeciwciał, które mogą powstać w kontakcie z krwinkami dziecka – należy wykonać je trzykrotnie w czasie ciąży. Ważne jest, aby nie dopuścić do powstania przeciwciał i najszybciej je wykryć. W tym celu robi się specjalne badanie krwi – tzw. odczyn Coombsa. Pozwala ono sprawdzić, czy organizm uczula się na antygeny z krwinek dziecka, oraz wykryć przeciwciała.

Wykonać badania na obecność przeciwciał, które mogły powstać w kontakcie z krwinkami dziecka – trzeba zrobić je trzykrotnie w czasie ciąży. Do konfliktu rzadko dochodzi w czasie pierwszej ciąży, gdyż układ odporności matki nie wytworzył jeszcze przeciwciał anty-Rh. Ale już po porodzie, w czasie którego do krwi kobiety przedostaje się krew dziecka, produkcja przeciwciał rusza. Zachowują się one w organizmie matki w postaci tzw. pamięci immunologicznej.

Dlatego w kolejnej ciąży – jeśli dziecko znów odziedziczy po ojcu grupę krwi Rh plus – ryzyko konfliktu serologicznego i uszkodzenia płodu znacznie wzrasta. Zapobiega się temu, podając kobiecie po porodzie szczepionkę zawierającą specjalne przeciwciała (immunoglobulinę anty-D). Blokują one antygen RhD na krwinkach płodu obecnych w krwiobiegu matki i zapobiegają powstawaniu groźnych przeciwciał w jej organizmie.

W Polsce najwięcej ludzi ma grupę krwi A – ok. 38%, a najmniej AB – ok. 8% proc. Grupa 0 występuje u ok. 36%, a grupa B – u ok. 18% Czynnik Rh plus ma prawie 85% ludzi, Rh ujemny – nieco ponad 15%.