W życiu większości z nas przychodzi taki moment, kiedy jesteśmy gotowi na założenie rodziny. Chęć posiadania dziecka może pojawić się w różnym wieku, zawsze wymaga jednak dużej dojrzałości emocjonalnej i psychicznej. Wydawać by się mogło, że po znalezieniu odpowiedniego partnera już nic nie stoi nam na przeszkodzie do osiągnięcia celu, jakim jest rodzicielstwo. Niestety nie wszystko zawsze wygląda tak jakbyśmy tego chcieli. Co zrobić, gdy pomimo wielomiesięcznych starań nie udaje się zajść w ciążę?
Niepłodność zmorą naszych czasów!
Zaburzenia płodności już dawno przestały być problemem jednostek. Można za to śmiało powiedzieć, że stały się jedną z największych bolączek współczesnego świata. Wyniki licznych badań sugerują, że może się z nimi borykać nawet 2,5 miliona Polaków. To bardzo dużo!
Czy wszystkiemu winna jest kobieta?
Niepowodzenia z zajściem w ciążę mogą mieć niekorzystny wpływ na związek oraz stosunki partnerskie. Bezradny mężczyzna, po kolejnej nieudanej próbie spłodzenia potomka, zaczyna najczęściej zrzucać całą winę na swoją partnerkę. Warto jednak wiedzieć, że może to być tak naprawdę problem obojga partnerów. Według statystyk, niepłodność jest w 40% spowodowana problemami ze zdrowiem mężczyzny oraz w 40% – kobiety. Przenoszenie całej odpowiedzialności za problemy z poczęciem wyłącznie na kobietę będzie więc bardzo krzywdzące i niesprawiedliwe. Prawdą jest jednak, że komórki jajowe starzeją się, w przeciwieństwie do plemników.
Zamiast się obwiniać, zacznijcie działać!
Zamiast wzajemnie się oskarżać i tylko potęgować negatywne emocje w związku, warto zadać sobie pytanie, co może być przyczyną tych ciążowych kłopotów. Zaznaczmy, że niepłodność, w przeciwieństwie do bezpłodności, nie jest stanem nieodwracalnym. Można ją skutecznie leczyć i dzięki temu dać sobie szanse na szczęśliwe rodzicielstwo. Bardzo ważna jest tu właściwa diagnostyka.
Co może być przyczyną obniżonej płodności?
Czynników powodujących obniżenie płodności może być wiele. Alkohol, papierosy, stres, zła dieta, ale także cukrzyca czy nadwaga – to wszystko będzie miało wpływ na zdolność do poczęcia dziecka. Mówiąc o przyczynach niepłodności nie można też zapominać o czynnikach genetycznych. Niezdolność do poczęcia potomstwa bywa często wynikiem obecności jakiejś nieprawidłowości genetycznej.
Jeśli u kobiety występuje np. niedorozwój narządów płciowych, pierwotny lub wtórny brak miesiączki, jeśli doszło u niej do przedwczesnego wygaśnięcia funkcji jajników, albo doświadczyła już co najmniej kilku poronień, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że niepłodność będzie u niej spowodowana właśnie czynnikiem genetycznym.
Objawy genetycznej niepłodności u panów są nieco inny niż u pań. Najczęściej mówi się o niej wtedy gdy u mężczyzny zostaje stwierdzona tzw. azoospermia, czyli stan całkowitego braku plemników w nasieniu, ale także wielokrotne poronienia partnerki.
Jak sprawdzić czy niepłodność partnera ma podłoże genetyczne?
W diagnostyce niepłodności niezwykle ważna może okazać się wizyta w poradni genetycznej. Niestety większość par unika genetyków jak ognia, co nie do końca da się zrozumieć. Lekarz genetyk jest takim samym lekarzem jak ginekolog czy internista i w żadnym wypadku nie trzeba się go obawiać. Będzie on za to potrafił określić czy przyczyną braku ciążowych sukcesów mogą być czynniki genetyczne. Będzie też najlepiej wiedział, jakie badania należy zrobić, aby się o tym przekonać. Z poradnictwa genetycznego powinny skorzystać zarówno te pary, które nie wykonały jeszcze żadnych badań, jak i te, które otrzymały już wyniki testów genetycznych. Tylko lekarz genetyk będzie bowiem w stanie prawidłowo je odczytać i zinterpretować.
Jakie badania wykonuje się w diagnostyce niepłodności?
Zarówno w przypadku niepłodności męskiej, jak i kobiecej zaleca się wykonanie badań cytogenetycznych. Są to badania, które pozwalają sprawdzić stan kariotypu (wszystkich chromosomów) danego człowieka. U mężczyzn wykonuje się ponadto testy genetyczne na obecność mikrodelecji AZF chromosomu Y lub mutacji w genie CFTR – tej samej, która wywołuje mukowiscydozę u dzieci.
Co robić, gdy przyczyną niepłodności są czynniki genetyczne?
Metodą, która zwiększa szanse na posiadanie dziecka może być tzw. diagnostyka preimplantacyjna. Jest ona ściśle związana z in vitro i polega na zbadaniu komórki jajowej lub powstałego już zarodka, zanim trafi on do macicy.
Natalia Jeziorska, testDNA, www.poradagenetyka.pl
