Pod koniec dziewiątego miesiąca księżycowego Twoje dziecko ma długości około 50 centymetrów z wyprostowanymi nóżkami i waży około 2800 g. Zobacz jak rośnie.
Mało kto wie, że ciąża zaczyna się jeszcze przed poczęciem – wtedy, gdy przypada pierwszy dzień ostatniej miesiączki. Wtedy to złuszcza się błona śluzowa macicy, a wraz z nią z ciała kobiety wydostaje się niezapłodnione jajeczko z poprzedniego miesiąca. I tak rozpoczyna się nowy cykl miesiączkowy, w którym zacznie się Twoja ciąża.
Komórka jajowa zaczyna dojrzewać i zostaje uwolniona z jajnika na około 14 dni przed miesiączką. Jajeczko przemieszcza się jajowodem do jamy macicy i tam oczekuje na plemniki. Okres ten nazywa się owulacją i trwa zwykle 4-5 dni. Warto wiedzieć, kiedy następuje owulacja, bo tylko w tej fazie cyklu możliwe jest zapłodnienie. Termin owulacji można określić za pomocą obserwacji własnego ciała – mierzenia temperatury i obserwacji śluzu, jeśli jednak nie umiesz tego zrobić – możesz kupić w aptece specjalne testy owulacyjne, które pomagają rozpoznać okres największej płodności.
W tym okresie zarodek ma już kulisty zawiązek głowy i choć powoli zaczyna przypominać żywy organizm, to ciągle jest jeszcze szarawą i przezroczystą galaretką. Przednia część cewy nerwowej zaczyna się już spłaszczać tak, aby wytworzyć przednią część mózgu. Obecnie Twoje maleństwo jest wielkości ok. 2 -4 mm, a worek owodniowy, w którym się znajduje, ma pojemność ok. 2-3 ml. Powoli wykształca się system trawienny i płciowy, następuje też intensywny rozwój układu nerwowego. W tym momencie bardzo istotny i potrzebny jest kwas foliowy, gdyż jego niedobór powoduje ciężkie wady wrodzone u dziecka. Ten tydzień jest wyjątkowy, bo to właśnie teraz zaczyna bić serce Twojego dziecka.
Szósty tydzień to czas, w którym zamyka się cewa nerwowa, a mózg dziecka znacznie się rozwija i powiększa. Po bokach główki powstają pęcherzyki, które później przekształcą się w oczy oraz przewody, z których wykształci się ucho wewnętrzne. W tym okresie formują się również zawiązki układów pokarmowego i oddechowego, zaczątki naczyń krwionośnych i nerek, rozwija się pierwotne jelito, z którego powstanie układ pokarmowy z trzustką i wątrobą. W szóstym tygodniu powstają też pączki, które tworzyć będą w przyszłości rączki i nóżki maleństwa, a także gardło i fragment układu oddechowego. Serce dziecka bije już od 21 dnia od zapłodnienia i w szóstym tygodniu można już zobaczyć jak pulsuje podczas badania USG.
W siódmym tygodniu ciąży powstaje pępowina – w miejscu połączenia blastocysty ze ścianą macicy. To ona pozwala dziecku otrzymywać tlen i pożywienie oraz usuwa szkodliwe substancje. Następnie rozwijają się układ pokarmowy i płuca, powstaje także otwór jamy ustnej, miniaturowe nozdrza, zaczątki uszu. W tęczówkach oczu gromadzi się barwnik, wykształcają się mięśnie twarzy, podniebienie, język oraz części szczęki. Inaczej mówiąc – twarz dziecka zaczyna nabierać ludzkich kształtów.
Ósmy tydzień to czas, w którym u dziecka zaczynają rozwijać się paluszki złączone błoną oraz stopy i dłonie, zaś kończyny górne i dolne powoli zaczynają zginać się w łokciach i nadgarstkach. Twarz dziecka dalej się rozwija – kształtuje się czubek nosa i górne wargi oraz powstają powieki, które na razie pozostaną zamknięte i otworzą się ok. 23 -26 tygodnia ciąży.
U maleństwa zaczynają wykształcać paluszki u nóg, które podobnie jak u rąk na razie są połączone błoną. W dziewiątym tygodniu kurczy się i właściwie zanika ogon na końcu kręgosłupa. Bardzo szybko rośnie natomiast główka dziecka, która jest większa od reszty ciała i przylega do klatki piersiowej. Dziecko wygląda trochę nieproporcjonalnie, ale to jeszcze ulegnie zmianie. U maleństwa wykształca się też szyja i następuje dalszy rozwój mózgu – pojawiają się półkule mózgowe odpowiedzialne za myślenie i czucie. W tyłomózgowiu wyodrębnia się zaś ośrodek odpowiedzialny za oddychanie .
W dziesiątym tygodniu ciąży Twoje maleństwo przestaje być zarodkiem a staje się płodem. Wykształcają się już wszystkie narządy niezbędne do życia (od tego momentu będą się już tylko doskonaliły) i zaczynają ze sobą współpracować.
Jedenasty tydzień to początek intensywnego wzrostu maleństwa – w tym czasie dziecko urośnie z ok. 40-60 mm do 14-16 cm i zwiększy swoją wagę z ok. 8 gramów aż do 260 gramów. Tak szybki wzrost zakończy się dopiero w 20 tygodniu ciąży. Nadal połowę ciała stanowi główka, ale nie przylega ona już tak bardzo do klatki piersiowej, bo kręgosłup dziecka zaczyna się powoli prostować.
W tym tygodniu następuje dalszy rozwój twarzy – twarz maleństwa ma już właściwie praktycznie kompletny profil, z noskiem i bródką a jego podniebienie zrasta się, do końca tygodnia całkowicie zarosną też powieki. Pojawiły się zawiązki cebulek włosowych, więc wkrótce zacznie się wzrost włosów. U dziecka zaczyna się także odruch ssania, co więcej – maluch zaczyna rozpoznawać smaki, bowiem wytworzyły się już kubki smakowe.
Właśnie kończy się I trymestr ciąży i zaczyna najprzyjemniejszy, czyli II trymestr. W tym czasie dziecko ma już ukształtowane kości, stawy (torebki stawowe wypełnione są przez maź stawową, dzięki czemu dziecko porusza się płynniej) oraz mięśnie. Tworzą się na przykład mięśnie jelit, które niebawem zaczną swoją pracę. Trzustka rozpoczyna produkcję insuliny, wątroba żółci, a nerki moczu, który wydalany jest z organizmu dziecka do płynu owodniowego. Składniki moczu z płynu owodniowego trafiają zaś do łożyska, a stamtąd przedostają się do krwi matki.
Twoje maleństwo zaczyna coraz bardziej przypominać człowieka – oczy przesunęły się na właściwe miejsce, uszy są już po bokach, zrosło się podniebienie, a głowa stanowi już 1/3 długości ciała a nie połowę. Zaczynają się na niej pojawiać pierwsze włoski a na ciele powstaje tzw. Lanugo czyli delikatne włoski pokrywające cale ciało, które służą ochronie skóry dziecka.
W piętnastym tygodniu na główce i brwiach nadal pojawiają się włoski, ale skóra maleństwa nadal jest tak bardzo przeźroczysta, że widać przez nią naczynia krwionośne. Całe ciało pokrywa delikatny meszek, który chroni ciało przed działaniem wód płodowych. Przed samym porodem meszek zniknie. Dziecko potrafi już ssać kciuk i poruszać mięśniami twarzy.
Twój maluszek nadal się rozwija. Jego nosek jest już całkowicie uformowany - staje się lekko zadarty i dość płaski. Paznokcie także są już uformowane – najpierw zaczynają rosnąć te u rączek, potem u nóżek, a u niektórych dzieci od razu po urodzeniu są tak długie, że wymagają przycięcia. Maluszek bardzo często ssie kciuk oraz słyszy dźwięki z zewnątrz.
Dziecko ma już uwapnione kosteczki słuchowe oraz wykształcone ucho zewnętrzne, dzięki temu zaczyna reagować na dźwięki z zewnątrz. głośny hałas może je wystraszyć. Maluszek nabiera cech indywidualnych - na wewnętrznej stronie jego dłoni powstają linie życia, serca i głowy. Na koniuszkach palców kształtują się linie papilarne.
Narządy wewnętrzne maleństwa są już w pełni wykształcone – teraz tylko specjalizują się w swoich funkcjach. W układzie pokarmowym jelito grube przenosi się na tylną cześć brzucha oraz powstaje wiele gruczołów trawiennych. Co więcej kosteczki ucha wewnętrznego oraz zakończenia nerwowe neuronów łączących ucho z mózgiem rozwinęły się tak bardzo, że malec słyszy bicie serca mamy oraz szum krwi w naczyniach pępowiny.
Maluszek ćwiczy ruchy całego ciała czyli obracanie się, przekręcanie, kopnięcia, drobne szturchnięcia, ssanie, ruchy oczu i oddychanie. Przed podrapaniem i wyschnięciem chroni go, oprócz meszku, biała maź płodowa, czyli Vernix. Ta maź to biały tłuszcz powstały z lanugo (meszku pokrywającego ciało), olej z gruczołów skórnych dziecka oraz z martwe komórki naskórka. Pełni ona bardzo ważną funkcję, bowiem chroni wrażliwą skórę maluszka przed szkodliwym działaniem płynu owodniowego. Bez niej dziecko po urodzeniu byłoby bardzo pomarszczone. U wcześniaków często można ją dostrzec na ciele.
Jesteś już na półmetku – za kolejne 20 tygodni Twój malec pojawi się na świecie. W dwudziestym tygodniu pojawiają się kolejne warstwy skóry (skóra, naskórek i tkanka podskórna), ale skóra nadal jest przeźroczysta i delikatna. Niedługo ten stan ulegnie zmianie.